عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 33
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
متفرقه ناگفته نماند كه براى نشان دادن طول راه و اهميت مسافت آن نيز در منابع تركى از اصطلاح قرا استفاده شده است . شادروان زكى وليدى طوغان در اثر ارزندهء خود بوگونكى توركستان جادهء مشهور ابريشم را كه از چين تا باختر اروپا امتداد داشته ، به استناد منابع قديمى به نام : « قراتجارت يولارى » معرفى كرده است . 43 چون در نوشتههاى قبلى كلمهء قرابه صورت پيشوند مورد مطالعه قرار گرفت و نمونههايى آورده شد ، اينك يك نمونهء استثنائى ديگر از اصطلاح قرارا بمعنى بزرگ به صورت پسوند مورد بررسى قرار مىدهد به نام : بايقرا يعنى ( ثروتمند بزرگ ) كه نام جد سلطان حسين بايقرا بوده و در سالهاى 817 ، 818 ه . ق در همدان حكمرانى كرده است . كلمه باى Bay در لغات الترك كاشغرى و متون قديمى و سنگنبشتههاى اورخون ، مطلقا بمعنى توانگر آمده و در نوشتههاى منظوم و منثور تركى همواره « باى و يوقسول » به صورت نامهاى متضاد : « غنى و فقير » ثبت شده است . بدين ترتيب كلمهء تركيبى بايقرا ( توانگر بزرگ ) معنى مىدهد . 44 بايسنقر و آتاباى و جعفر باى هم از شخصيتهاى محتشم و معروف تركان و تركمن بودند . تركان بزرگترين پرندهء جهان ( عقاب ) را قراقوش مىنامند يعنى پرندهء بزرگ « قرانى » هم از اصطلاحات آنان است كه در فرهنگ معين نى بزرگ معنى شده است . پيشوند قرا بمعنى قدرتمند و پرزور هم استعمال شده است . بدين نوشتهء ابو بكر تهرانى در كتاب ديار بكريه توجه فرمايند :